Lekker naar de boer

0

-4 juli 2016-

Jaa! Kijken waar ons voedsel vandaan komt. Daar heb ik erom veel zin in. De wetten, keurmerken en controlerende instanties heb ik al gehad. Nu de mannen en vrouwen die ons voedsel werkelijk biologisch produceren. Op naar de open dagen van de boerderijen… Lekker naar de Boer!

Nu wil ik er natuurlijk wel zeker van zijn dat de boerderijen die ik ga bezoeken, biologische boerderijen zijn. Paula Nijman van Bionext informeerde mij dat alle deelnemende boerderijen en dus hun producten, Skal gecertificeerd zijn. Dat betekent dat ze het Europees keurmerk voor biologisch mogen dragen. En soms in aanvulling ook nog het EKO of Demeter keurmerk dragen. Dus dat zit wel goed.

Hoe ervaart een boer zijn certificering? En wat betekend duurzaamheid voor de boer? Tijd voor een verslag van de kanjers die de wereld een beetje beter maken.

Ik heb een boerderij uitgekozen die (stiekem) een beetje in de buurt ligt, maar die in mijn ogen iets extra’s biedt. Ik heb het hier over de Zonnehoeve in Zeewolde. Dit is een boerderij die het Europees biologisch keurmerk mag dragen. Aanvullend zijn zij gecertificeerd door Demeter. Een keurmerk voor biologisch dynamisch.

Wanneer we, mijn man en ik, aankomen bij de boerderij ruikt het al lekker plattelands (lees: naar mest) en zie ik veel windmolens staan in de omgeving. De boerderij is groot. Zodra ik het erf oploop zie ik een standje met informatie staan. Ik loop erop af en meld ons daar aan voor de rondleiding.

Even later sta ik bij de koeien. Naja bij de stallen dan, de koeien lopen, met kalfjes, in de wei. Het is immers zo’n mooie dag. De boer vertelt dat ze de stallen één keer per jaar uitmesten, maar dat ze wel dagelijks verse stro neerleggen. Hierdoor hebben ze aan het einde van het jaar goede kwaliteit biologische mest. De dieren die uiteindelijk naar de slachterij gaan worden verkocht via de website van de hofwebwinkel. De koeien krijgen voer dat ze zelf verbouwen op het land, behouden hun horens en krijgen geen krachtvoer of antibiotica. De kalfjes blijven zo’n drie maanden bij hun moeder. De boer vertelt dat een groepje scholieren zich bij een schooluitje naar deze boerderij hadden afgevraagd, waarom ze alleen maar stieren hadden. De kinderen weten niet eens meer dat koeien oorspronkelijk ook gewoon horens hebben.

Naast de koeien, die ze overigens hebben voor de mest, niet voor de melk, hebben ze veel paarden, bakken ze zelf brood in hun bakkerij, kweken ze groenten van Boukje, hebben ze een zorgboerderij en een plek voor tienermoeders. De melk die ze hebben delen ze met de kalfjes. Die blijven drie maanden bij hun moeder en drinken dan gemiddeld zo’n 12/ 14 honderd liter in drie maanden tijd. Dat is melk dat ze niet kunnen verkopen. Niet dat ze dat erg vinden. Wanneer de klant een echte eerlijke prijs betaald voor de melk, blijft dit een rendabele manier van werken. Niemand wil dat het kalf gelijk na de geboorte weggehaald wordt bij de moeder, toch?!

De paarden zijn er voor lessen, verzorging en je kunt ze zelfs leasen. De veulens blijven drie maanden bij hun moeder en gaan daarna naar een park van natuurmonumenten voor drie jaar. Daarna komen ze weer terug op de boerderij om ingereden te worden. De tarwe voor de bakkerij verbouwen ze zelf. Het desembrood leveren ze o.a. aan bakkerij ’t Stoepje. Mensen kunnen een abonnement kopen op de groenten van Boukje. Dit betekent dat je elke week een kistje met groenten krijgt met wat er op dat moment voor handen is. Is de oogst gelukt, dan krijg je veel. Is deze mislukt, dan krijg je minder. Het idee is dat mensen gezamenlijk de financiële draagkracht delen. Zo gaat zij niet failliet met een mislukte oogst, maar wordt dat verlies gedeeld. Maar dus ook de winst (uitgedrukt in groenten). In de zorgboerderij wonen mensen met wisselende zorgbehoeften. De bewoners helpen tevens mee op de boerderij als onderdeel van hun ‘therapie’. Dit staat tussen aanhalingstekens omdat, ze geloven in de positieve kwaliteiten van mensen optimaal benutten. Het dagelijks leven werkt dan therapeutisch. Ze gaan niet zitten zo van vertel eens wat er mis is en dan gaan we daar vandaag aan werken. Lijkt mij een mooie manier om mensen verder te helpen.

Verder zie ik dat het dak van de stallen volledig zijn bedekt met zonnepanelen en dat ze een eigen windmolen hebben. Ze zijn nu bezig met een plan om het regenwater op te vangen, zodat ze die kunnen gebruiken voor hun dieren en gewassen.

Later spreek ik nog met boer Eduard. Hij is sinds vorig jaar bedrijfsleider bij de Zonnehoeve. Daarvoor werkte hij bij gangbare bedrijven (niet biologische boerderijen).

Waarom dan toch nu werken voor een biologisch bedrijf? Ik ben overgestapt naar een biologische boerderij omdat ik zie wat voor een uitwerking een gangbare boerderij kan hebben op de akkers en de koeien, vertelt Eduard. De koeien zien er op een gegeven moment niet meer gezond uit en de grond van de akkers gaan achteruit. Het percentage organische stof is dalende. Het gaat wel langzaam, maar dit was voor mij wel een reden om over te stappen. De snelle groei van de gewassen en de dieren is niet natuurlijk. Duurzaamheid betekend voor mij dat je met deze grond voor langere tijd kunt produceren. Ook voor volgende generaties, gaat Eduard verder. Dit kun je o.a. doen zonder kunstmest te gebruiken. Dit is namelijk erg slecht voor het grondwater.

Deze boerderij is gecertificeerd door o.a. Skal. Hoe heb je dat ervaren? Ik was er nog niet bij toen de boerderij overging, vertelt Eduard. Maar ik heb wel een controle meegemaakt. Dit stelt in die zin niet veel voor, dat ze komen met een lijst waar je aan moet voldoen. Het zijn normale mensen die ook met je meedenken. We spreken alles door en als je zelf graag biologisch wilt zijn, dan is er weinig aan de hand, gaat Eduard verder. Je weet van tevoren waar je aan moet voldoen en dat doe je dan ook graag. Biologisch zijn wil je, of niet. De omslag komt eerst in je hoofd, daarna ga je ernaar handelen.

Wat zou je zeggen dat de grootste uitdaging is van een bio-boerderij? Daar hoeft Eduard niet lang over na te denken. Onkruidbestrijding, zegt hij beslist. In de akkerbouw, voegt hij eraan toe. De koeien grazen het wel kort en vinden zuring (het onkruid) wel lekker. Het is ook een lastig onkruid, het overwoekerd alles. Eerst laten we het onkruid mechanisch weghalen (ze schoffelen) door een loonbedrijf. En daarna lopen wij het met de hand na. Dat is best veel werk toch?, vraag ik. Eduard lacht. Jazeker, het is tien hectare grond. Wanneer je dat met de hand moet nalopen besef je pas hoe groot stuk grond dat eigenlijk is. Het is een hele organisatie om dat voor elkaar te krijgen. Gelukkig zijn wij ook een zorgboerderij met mensen die graag meehelpen. Een gangbare boer spuit een keer met een bestrijdingsmiddel, gaat Eduard verder, en dan is hij klaar. Dat mogen en willen wij niet.

Wat heeft je het meest verrast van een bio-boerderij? Ook hier hoeft Eduard niet lang over na te denken. Dat de invloed van de bodem erg groot is. Wat bedoel je daarmee? Nou, zegt Eduard, er is veel bodemleven in de grond. Ik zal het uitleggen aan de hand van een voorbeeld. De afgelopen dagen heeft het hier echt super veel geregend. Mijn collega-boeren zag ik met waterpompen rijden om het water weg te pompen. Maar bij ons land zakt het water goed weg naar de bodem. Ook is de draagkracht van het land beter, gaat Eduard verder. Er is minder vertrapping door de koeien. Vertrapping? Wat bedoel je daarmee? De koeien kunnen langer blijven lopen op een stuk land, zonder dat het land helemaal door hen omgespit/ vertrapt wordt, legt Eduard uit. De bodem is ontzettend belangrijk voor het hele landbouwbedrijf.

Ik ben zeer onder de indruk van alles. Veel wordt hergebruikt of gedeeld met lokale gebruikers of biologisch verkocht online. Tijd voor een versgebakken broodje en een bionade.

Lekker naar de Boer. Een zeer geslaagde dag. Niet alleen als plezierig uitje, maar zeer zeker ook omdat ik nu weet wat er achter het Europees biologisch keurmerk schuilgaat. En het zit goed.

Meer informatie over de Zonnehoeve:
http://www.zonnehoeve.net

Meer informatie over de webwinkel:
https://www.hofwebwinkel.nl/easyorder.b2c/index?b2c=VVE

Meer informatie over ‘Lekker naar de boer’:
http://www.lekkernaardeboer.nl 

Share.

About Author