Botten, varkenshaar en kalkpoeder

0

-23 mei 2016-

Tandenpoetsen. Dit moet elke dag, het liefst twee keer en elk half jaar naar de tandarts. Als het kan ook nog even naar de mondhygiëniste. In extreme gevallen laten we onze tanden ook nog bleken. Dan heb je nog de keus uit (te) veel verschillende tandpasta’s en borstels. Waar komt deze obsessie met onze tanden vandaan? En waar zou de grens moeten liggen?

De tandenborstel is op zich niet nieuw. Het stamt al van ver voor onze jaartelling. De oudste tandenborstels die lijken op die wij nu kennen werden vanaf 1498 in China gemaakt en bestonden uit varkenshaar op een steel van bot of bamboe. De tandenborstel werd waarschijnlijk door Europese reizigers meegenomen uit China. In het Westen wordt hij voor het eerst genoemd in 1560 in Frankrijk. Maar de meeste mensen gebruikten nog eeuwenlang alleen een stokje of een stukje stof. De tandenborstel werd pas populair toen de Brit William Addis er in 1780 een massaproduct van maakte. Vanaf 1938 werden borstels met nylonharen gebruikelijk (bron: Historianet.nl).

Nylon is een kunststof. Het is een bijproduct van aardolie. Als je je tanden poest vanaf van je ongeveer twee jaar bent en je leeft tot je ongeveer tachtig jaar bent. Je de aangeraden vervangingstermijn aanhoudt (elke drie maanden een nieuwe), dan zit je aan ongeveer 312 tandenborstels per persoon voor een heel leven. Doe dat maar keer ongeveer zeven miljard mensen, dan heb je een hele berg met plastic tandenborstels die niet tot nauwelijks afgebroken kunnen worden door de natuur.

Zijn er dan alternatieven? Jazeker! En nee daarvoor hoef je niet naar de slager voor een stuk bot en wat varkenshaar. Deze keer ga ik niet voor ‘vintage’, maar voor moderne alternatieven. Er zijn tandenborstels gemaakt van biologisch bamboe, gerecycled plastic en van maïszetmeel. Het is even zoeken op het internet en in de winkels maar ik heb er een aantal kunnen vinden. Ik noem hier de tandenborstel gemaakt van gerecycled plastic van o.a. het merk Preserve. Deze heb ik alleen nog online kunnen vinden.
Dan noem ik hier de tandenborstel gemaakt van bamboe van het merk Humble Brush. Voor hun borstelkop gebruiken ze nylon-6, dit is op termijn biologisch afbreekbaar en vrij van het gif BPA (Bisphenol A). Daarnaast hebben zij het ‘Buy one, give one’ concept. Voor elke tandenborstel die ze verkopen, doneren ze een zelfde tandenborstel of het equivalent van de productiekosten aan onze Humble Partners. Deze heb ik naast online, ook bij de Marqt gevonden.
De tandenbostel van Jack ’n Jill wordt gemaakt van maïszetmeel. Er wordt echter niet genoemd of de maïs biologisch verbouwd wordt. Wel geven ze aan dat als het product ‘op’ is, je de kop eraf kunt breken. Goed moet nadenken waar je die weg gooit en dat je het handvat in de grond kunt steken. Het handvat zal ongeveer 90 dagen nodig hebben om af te breken. En de laatste die ik noem ben ik alleen online gevonden.

Het is wel wat duurder (lees tot wel vier euro per borstel), maar wereldwijd opgeteld zijn de werkelijke kosten veel hoger van een reguliere tandenborstel. En trouwens, een beter milieu begint bij jezelf. Als je je kinderen hun tanden gaat poetsen vanaf dat ze twee jaar zijn en je dat doet met een duurzaam verantwoord product, dan geven zij dat weer door aan hun volgende generatie. Jong geleerd is immers oud gedaan!

Maar hoe zit het dan met onze tandpasta? Hoe jong hebben we (lees: de mensheid) dat geleerd? Ongeveer 5000 jaar v. Chr gebruikten de Egyptenaren al een soort tandpasta in poedervorm. Het bestond uit mirre en slijpmiddelen zoals fijngemalen botten, puimsteen en gemalen eierschalen. Daarna gingen de Romeinen er mee aan de haal en voegden er kruiden aan toe om een slechte adem te bestrijden. Ik ga nu een sprong in de tijd maken naar 1936. Toen pas startte de verkoop van tandpasta in Nederland! Na de tweede wereldoorlog werd er fluoride aan toegevoegd.

In een poging om nog meer ingrediënten te achterhalen, stuitte ik weer op een boel onuitspreekbare namen. Wel vond ik uit dat de kindervarianten, zoals degene die ik ook aan mijn dochter geef, minder agressieve grondstoffen bevatten. Ik lees dat dit o.a. is omdat jonge kinderen vaak een deel van de tandpasta doorslikken. Jaja.. ik denk dat dit ook komt door de vaak te zoete smaak van de pasta. Het ruikt soms gewoon naar bubblegum!

Wat ik ook vond was dat er schuur- en polijstmiddelen in zitten en dat daar ook wel kleine plastic bolletje voor worden gebruikt. Bizar he! Zeker als je dan een aantal zinnen hiervoor kon lezen dat jonge kinderen een deel van de pasta doorslikken. Lijkt mij niet echt gezond. Bovendien spoel je de rest door de gootsteen. Dit eindigt dan in het oppervlaktewater, aangezien de zuiveringsinstallaties hier nog niet op gebouwd zijn. Vissen eten de bolletjes, wij eten de vissen. Kortom weet wat je eet, euh koopt!

Er zijn gelukkig ook tandpasta’s te vinden zonder de plastic microbolletjes. Maar zijn er dan ook duurzame alternatieven? Of biologische? Ja die zijn er wel, maar ik vind de lijst met ingrediënten nog altijd duizelend. Wat mij wel gelijk opvalt, is dat er bij de biologische varianten geen fluoride zit. Ik dacht juist dat dit aan de tandpasta was toegevoegd om tandbederf tegen te gaan. Volgens mijn tandarts klopt dat ook. Maar we moeten vooral niet te veel op onze tandenborstel doen. Anders dan de reclame je doet geloven, heb je maar de hoeveelheid tandpasta van een erwt nodig om je tanden mee te poetsen. Vooral bij kinderen. Als zij te veel fluoride binnen krijgen tijdens de tand ontwikkeling, dan kan dat tot fluorose kan leiden, een aandoening te herkennen aan de witte vlekken of bruine verkleuringen op de tanden. Zo’n hoge concentratie kan al plaatsvinden bij een enkele keer dat een kind veel tandpasta slikt of mondwater drinkt.

Je kunt natuurlijk ook zelf je tandpasta maken. Daarvoor heb je kokosvet, etherische munt olie (of een andere geur die je lekker vindt) en jawel, daar heb je hem weer: zuiveringszout nodig! En laat ik vooral het laatste ingrediënt niet vergeten: lef! Zelf een papje maken, om vervolgens je tanden ermee schoon te poetsen. Een spannende taak die ik nog niet op mij heb durven nemen. Ja, ik schaam mij diep. Ik ben wel erg geïnteresseerd in reacties van mensen die dit wel hebben geprobeerd. Wellicht kunnen jullie mij over de drempel helpen.

Maar blijf wel vooral poetsen. Ik heb gelezen dat de kans op Alzheimer stijgt bij slecht poetsen. Gedacht wordt dat bacteriën van tandvleesaandoeningen kunnen doordringen tot in de hersenen, en daar ontstekingen en hersenschade kunnen veroorzaken.

Ik heb trouwens een tandenborstel van maïszetmeel besteld. Zodra die binnen is, ga ik er niet mee poetsen (het is een borstel voor baby’s), maar stop ik hem in de grond. Eens even testen of het handvat gecomposteerd in ongeveer 90 dagen. En ja, ik ga over 90 dagen een update hierover schrijven. So stay tuned! Misschien dat ik zelfs mijn eigen tandpasta ga maken en uitproberen.

Meer informatie over Preserve:
https://www.preserveproducts.com/recycle

Meer informatie over Humble Brush:
http://www.humblebrush.nl

Meer informatie over plastic microdeeltjes:
http://www.beatthemicrobead.org/nl/
http://www.p-plus.nl/nieuws/microplastics-microbeads

Voor een recept over zelf tandpasta maken en de benodigdheden verwijs ik naar:
‘Tips & tricks’ op mijn website.

 

Share.

About Author